Umhverfis- skipulags- náttúruverndar- og landbúnaðarnefnd

Áherslur í vinnu við fjárhagsáætlun 2027.

Hækkun ársins 2027 frá yfirstandandi ári 2026 miðast við verðlagsspá Sambands íslenskra sveitarfélaga frá því í júní sl.

Skiladagur ramma umhverfis- og skipulagsdeildar vegna fjárhagsáætlunar fyrir árið 2027 er 2. október n.k.

Lögð fram gildandi framkvæmdaáætlun 2027-2029 með hliðsjón af áherslum fyrir næsta ár 2027 og þriggja ára áætlun fram til ársins 2030.

Umhverfis- skipulags- náttúruverndar- og landbúnaðarnefnd fjallaði um málið á 67. fundi sínum þann 3.9.2026.



Eftirfarandi bókun var gerð:



Inngangur:

Sótt er um stofnun lóðar í landi Innri Hólms L133691, stærð 4.809 m2, sem fær nafnið Álafesti. Tryggt er aðgengi að lóðinni um slóða/túnveg þann sem liggur frá vegi 51-509, Akrafjallsvegur/Akranesvegur. Vatnsöflun úr vatnsbóli innan jarðarnnar, VB55 á Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032. Meðfylgjandi eru gögn skv. lögum nr. 6/2001 og reglugerð um merki fasteigna nr. 160/2024. Niðurstöður úr staðbundnu hættumati Veðurstofu Íslands eru að á byggingarreitnum, eins og hefur verið skilgreint í samráði við viðtakanda og afmarkað á korti, sé ofanflóðahætta talin ásættanleg. Því stenst byggingarreiturinn hættumat. Fyrirhuguð lóð er á Landbúnaðarlandi L1 skv. Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032. Almennir skilmálar í aðalskipulagi: - Ný íbúðarhús skulu vera innan við 1.500 m frá stofn- og tengivegum eða innan við 500 m frá núverandi héraðsvegum. - Þar sem er föst búseta, er heimilt að stunda frístundabúskap eða minniháttar atvinnustarfsemi ótengda landbúnaði, m.a. með gistingu fyrir allt að 15 gesti. Tryggja skal aðkomu og að næg bílastæði séu innan lóðar til að anna starfsemi. Byggingar fyrir ótengda atvinnustarfsemi geta verið allt að 1.200 m². Í skilmálum fyrir landbúnaðarland L1 segir: Land sem er skilgreint sem úrvals landbúnaðarland (flokkur I sbr. kortlagningu), sléttlendi, frjósamur jarðvegur og nær grjótlaust og hentar því vel til akuryrkju. Að jafnaði er eingöngu heimilt að byggja til landbúnaðar eða í tengslum við rekstur búsins s.s. minni háttar rekstur með landbúnaði, til að auðvelda kynslóðaskipti eða byggingar til landbúnaðar. Lóðastærðir fara eftir umfangi framkvæmdar. - Heimilt er að byggja upp í tengslum við núverandi bæjartorfur eða í jaðri svæða. - Ekki er heimilt að rjúfa samfellu á góðu landbúnaðarlandi með mannvirkjum eða samfelldri skógrækt. Í einhverjum tilfellum getur mannvirkjagerð verið heimil í jaðri svæða. Í kafla um landskipti í aðalskipulagi segir eftirfarandi: Heimilt er að skipta út stökum lóðum og/eða skipta jörðum. Með umsókn um landskipti til sveitarstjórnar skulu fylgja upplýsingar um fjölda og stærð lóða/spildna, áform um uppbyggingu, aðkomu og tímaáætlun uppbyggingar, sé um slík áform að ræða. Við afgreiðslu umsókna um landskipti verður einkum litið til eftirtalinna þátta: - Nýjar spildur séu í tengslum við og nýti þau veitu- og samgöngukerfi sem fyrir eru. Ekki verða heimiluð landskipti nema aðgengi að spildum frá þjóðvegi sé tryggt. - Tekið sé tillit til hættusvæða, verndarsvæða og hvort um um gott landbúnaðarland sé að ræða. - Fyrirhuguð uppbygging miði að því að halda í dreifbýlisyfirbragð í sveitarfélaginu. - Með landskiptum verði almennum göngu- og reiðleiðum ekki lokað né aðgengi takmarkað að áhugaverðum stöðum eða svæðum takmarkað á nokkurn máta. Markmiðið með takmörkun á landskiptum er að leitast við að tryggja sem best hagkvæma nýtingu veitukerfa og að gott landbúnaðarland verði áfram nýtt til landbúnaðar og matvælaframleiðslu.



Niðurstaða / bókun:

Umhverfis-, skipulags-, náttúruverndar- og landbúnaðarnefnd samþykkir að óska eftir mati á landbúnaðarlandi frá ráðunaut í ljósi þess að svæðið er á landbúnaðarlandi L1. Afgreiðslu málsins frestað.



Fyrir liggur jákvæð niðurstaða ráðunauts frá Búnaðarsambandi Vesturlands.

Umsækjandi TSV sf fyrir hönd landeigenda Skorholti L133795.

Lögð fram merkjalýsing um stofnun tveggja lóða, Skorholts 1 og Skorholts 2 úr upprunalandeign Skorholti L133795.

Aðgengi að báðum lóðum er frá Melasveitarvegi um heimkeyrslu að Skorholti.

Aðkoma að Skorholti 1 breytist ekki frá því sem verið hefur, en þar er íbúðarhús byggt árið 2003 skv. fasteignaskrá Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnunar.



Neysluvatn vegna nýju lóðanna er fengið innan jarðarnnar úr vatnsbóli Skorholts, VB37 á Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032.

Stofnlögn hitaveitu HAB liggur um svæðið og þar er fyrir heimæðartenging við lóðina Skorholt 1.



Innan upprunalands eru smærri lóðir í eigu landeiganda upprunalands, m.a. lóð fyrir fjarskiptahús og lóð fyrir fjárrétt.



Ekkert deiliskipulag er í gildi á svæðinu en fyrirhugaðar lóðir eru á Landbúnaðarlandi-L1 skv. Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032.



Almennir skilmálar í aðalskipulagi:

- Ný íbúðarhús skulu vera innan við 1.500 m frá stofn- og tengivegum eða innan við 500 m frá núverandi héraðsvegum.

- Þar sem er föst búseta, er heimilt að stunda frístundabúskap eða minniháttar atvinnustarfsemi ótengda landbúnaði, m.a. með gistingu fyrir allt að 15 gesti. Tryggja skal aðkomu og að næg bílastæði séu innan lóðar til að anna starfsemi. Byggingar fyrir ótengda atvinnustarfsemi geta verið allt að 1.200 m².



Í skilmálum fyrir landbúnaðarland-L1 segir:

Land sem er skilgreint sem úrvals landbúnaðarland (flokkur I sbr. kortlagningu), sléttlendi, frjósamur jarðvegur og nær grjótlaust og hentar því vel til akuryrkju. Að jafnaði er eingöngu heimilt að byggja til landbúnaðar eða í tengslum við rekstur búsins s.s. minni háttar rekstur með landbúnaði, til að auðvelda kynslóðaskipti eða byggingar til landbúnaðar. Lóðastærðir fara eftir umfangi framkvæmdar.

- Heimilt er að byggja upp í tengslum við núverandi bæjartorfur eða í jaðri svæða.

- Ekki er heimilt að rjúfa samfellu á góðu landbúnaðarlandi með mannvirkjum eða samfelldri skógrækt. Í einhverjum tilfellum getur mannvirkjagerð verið heimil í jaðri svæða.



Í kafla um landskipti í aðalskipulagi segir eftirfarandi:

Heimilt er að skipta út stökum lóðum og/eða skipta jörðum. Með umsókn um landskipti til sveitarstjórnar skulu fylgja upplýsingar um fjölda og stærð lóða/spildna, áform um uppbyggingu, aðkomu og tímaáætlun uppbyggingar, sé um slík áform að ræða. Við afgreiðslu umsókna um landskipti verður einkum litið til eftirtalinna þátta:

- Nýjar spildur séu í tengslum við og nýti þau veitu- og samgöngukerfi sem fyrir eru. Ekki verða heimiluð landskipti nema aðgengi að spildum frá þjóðvegi sé tryggt.

- Tekið sé tillit til hættusvæða, verndarsvæða og hvort um um gott landbúnaðarland sé að ræða.

- Fyrirhuguð uppbygging miði að því að halda í dreifbýlisyfirbragð í sveitarfélaginu.

- Með landskiptum verði almennum göngu- og reiðleiðum ekki lokað né aðgengi takmarkað að áhugaverðum stöðum eða svæðum takmarkað á nokkurn máta.



Markmiðið með takmörkun á landskiptum er að leitast við að tryggja sem best hagkvæma nýtingu veitukerfa og að gott landbúnaðarland verði áfram nýtt til landbúnaðar og matvælaframleiðslu.

Erindi frá Guðlaugi I. Maríassyni hjá GM Hönnun f.h.landeiganda Akrakotslands Túns L133678.

Spurst er fyrir um afstöðu nefndarinnar til stofnunar faseignar (landspildu) úr fasteigninni Ásklöpp L199950 og hún sameinuð Akrakotslandi Túni L133678, 7 nýjar fasteignir (lóðir) stofnaðar úr fasteigninni Akrakotslandi Túni L133678. Ætlunin er að byggja íbúðarhús á nýstofnuðum fasteignum (lóðum).

Óskað er eftir afstöðu nefndarinnar.



Forsendur

Lóðin Ásklöpp er skráð 5.964 m2 og á henni stendur íbúðarhús frá 2007, 248 m² að stærð. Lóðin Akrakotsland er skráð 21.769 m2 og stendur á henni skemma að stærð 273 m2 byggð 2025. Samtals eru báðar lóðir því um 27.733 m2 að stærð. Aðkoma að lóðunum er frá Innnesvegi. Ekkert deiliskipulag er í gildi en skv. aðalskipulagi eru lóðirnar á landbúnaðarlandi L3.

Í almennum skilmálum fyrir landbúnaðarsvæði í aðalskipulagi segir m.a.:

1) Halda skal í dreifbýlisyfirbragð í sveitarfélaginu, þ.e. ekki vera með samfellda byggð eða götumynd eða litlar samliggjandi lóðir.

2) Ný íbúðarhús skulu vera innan við 1.500 m frá stofn- og tengivegum eða innan við 500 m frá núverandi héraðsvegum.

3) Þar sem er föst búseta, er heimilt að stunda frístundabúskap eða minniháttar atvinnustarfsemi ótengda landbúnaði, m.a. með gistingu fyrir allt að 15 gesti. Tryggja skal aðkomu og að næg bílastæði séu innan lóðar til að anna starfseminni. Byggingar fyrir ótengda atvinnustarfsemi geta verið allt að 1.200 m².



Skilmálar landbúnaðarlands L3 eru eftirfarandi:

Afmörkuð eru 4 svæði, í nágrenni Krosslands, Melahverfis (Lambhagi), Heiðarskóla og Narfabakka. Megin landnýting verður áfram landbúnaðarstarfsemi, þar til nýta þarf land til annarrar nota.

1) Heimilt er að byggja upp landspildur til fastrar búsetu, eða annarrar starfsemi, sbr. almenna skilmála um landbúnaðarland. L3 Landbúnaðarland - starfsemi víkjandi

2) Lóðarstærðir geta verið allt frá 0,25 [ha]. Nýtingarhlutfall skal þó aldrei fara yfir 0,2 en þó fari hámarksbyggingamagn á hverri lóð aldrei yfir 5.000 m².

3) Hafa ber í huga, að landbúnaðarstarfsemi er víkjandi, ef nýta þarf land til annarra nota s.s. í tengslum við þéttbýlismyndun, þ.e. íbúðarsvæði eða aðra skilgreinda atvinnustarfsemi.



Breyting á aðalskipulagi fyrir skilmála á L3 er langt komin og bíður nú samþykkis HMS. Þar eru tilgreind fjögur svæði sem áður voru L3 en fá nú hver sitt númer L3-L6.

Breyttir skilmálar fyrir L3 svæði við Krossland eru eftirfarandi:

Megin landnýting verður áfram landbúnaðarstarfsemi, þar til nýta þarf land til annarrar nota.

1) Heimilt er að byggja upp landspildur til fastrar búsetu, eða annarrar starfsemi, sbr. almenna skilmála um landbúnaðarland.

2) Lóðarstærðir geta verið allt frá 1.000 m².

3) Nýtingarhlutfall allt að 0,2.

4) Útihús/skemma er að hámarki 500 m² innan skilgreinds nhl. Hafa ber í huga, að landbúnaðarstarfsemi er víkjandi, ef nýta þarf land til annarra nota s.s. í tengslum við þéttbýlismyndun, þ.e. íbúðarsvæði eða aðra skilgreinda atvinnustarfsemi.



Um landskipti segir í gildandi aðalskipulagi:

Heimilt er að skipta út stökum lóðum og/eða skipta jörðum. Með umsókn um landskipti til sveitarstjórnar skulu fylgja upplýsingar um fjölda og stærð lóða/spildna, áform um uppbyggingu, aðkomu og tíma áætlun uppbyggingar, sé um slík áform að ræða. Við afgreiðslu umsókna um landskipti verður einkum litið til eftirtalinna þátta:

1) Nýjar spildur séu í tengslum við og nýti þau veitu- og samgöngukerfi sem fyrir eru. Ekki verða heimiluð landskipti nema aðgengi að spildum frá þjóðvegi sé tryggt.

2) Tekið sé tillit til hættusvæða, verndarsvæða og hvort um um gott landbúnaðarland sé að ræða.

3) Fyrirhuguð uppbygging miði að því að halda í dreifbýlisyfirbragð í sveitarfélaginu.

4) Með landskiptum verði almennum göngu- og reiðleiðum ekki lokað né aðgengi takmarkað að áhugaverðum stöðum eða svæðum takmarkað á nokkurn máta. Markmiðið með takmörkun á landskiptum er að leitast við að tryggja sem best hagkvæma nýtingu veitukerfa og að gott landbúnaðarland verði áfram nýtt til landbúnaðar og matvælaframleiðslu.



Hvað varðar sameiningu lóða eru engir skilmálar í aðalskipulagi sem hamla sameiningu lóðanna.

Samkvæmt breyttum skilmálum, sem nú eru í lokastaðfestingu fyrir L3, er leyfilegt að skipta niður landspildum til fastrar búsetu svo lengi sem lóðin er yfir 1.000 m2 að stærð og nýtingarhlutfall ekki yfir 0,2. Fyrirhugaðar lóðir eru allar yfir 1.000 m2 en ekki er tekið fram hugsanlegt byggingarmagn. Í gildandi aðalskipulagi er lágmarksstærð lóða 0,25 ha og nýtingarhlutfall ekki yfir 0,2.

Í kaflanum um landskipti kemur fram að ekki verði heimiluð landskipti nema tryggt sé aðgengi frá þjóðvegi, sem það er í þessu tilviki.

Sameiginleg heimreið er fyrir Ásklöpp og fleiri lóðir í kring. Ekki er um hættu- né verndarsvæði að ræða.

Engar göngu- eða reiðleiðir eru í gegnum lóðina.

Engir beinir annmarkar eru því heldur út frá aðalskipulagi hvað uppskiptingu landspildu varðar, nema hvað í almennum skilmálum kemur fram að halda skal í dreifbýlisyfirbragð á landbúnaðarlandi.

Erindi frá Guðlaugi I. Maríassyni f.h. landeiganda.

Spurst er fyrir um afstöðu Umhverfis-, skipulags-, náttúruverndar- og landbúnaðarnefndar til stofnunar tveggja nýrra fasteigna úr fasteigninni Akri I, L225771, þar sem fyrirhugað er að byggja íbúðarhús á lóðunum.

Lóðin Akur 1 er stofnuð úr upprunalandi jarðarinnar Grafar, L133629, og er stærð hennar 22.000 m2 eða 2,2 hektarar. Lóðin er í fasteignaskrá Húsnæðis- og Mannvirkjastofnunar skráð sem sumarbústaðaland.

Umrætt svæði er skv. aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032 landbúnaðarland L2.

Aðkoma að lóðunum verður frá Þjóðvegi 1, um núverandi heimreið að bæjarhúsum í Gröf (Melhagi, Smáey, Gröf 1) og í túnjaðri í landi Grafar.



Um landskipti segir m.a. eftirfarandi í Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032:

Heimilt er að skipta út stökum lóðum og/eða skipta jörðum.

Með umsókn um landskipti til sveitarstjórnar skulu fylgja upplýsingar um fjölda og stærð lóða/spildna, áform um uppbyggingu, aðkomu og tímaáætlun uppbyggingar, sé um slík áform að ræða.



Við afgreiðslu umsókna um landskipti verður einkum litið til eftirtalinna þátta:

-Nýjar spildur séu í tengslum við og nýti þau veitu- og samgöngukerfi sem fyrir eru. Ekki verða heimiluð landskipti nema aðgengi að spildum frá þjóðvegi sé tryggt.

-Tekið sé tillit til hættusvæða, verndarsvæða og hvort um um gott landbúnaðarland sé að ræða.

-Fyrirhuguð uppbygging miði að því að halda í dreifbýlisyfirbragð í sveitarfélaginu.

-Með landskiptum verði almennum göngu- og reiðleiðum ekki lokað né aðgengi takmarkað að áhugaverðum stöðum eða svæðum takmarkað á nokkurn máta.



Markmiðið með takmörkun á landskiptum er að leitast við að tryggja sem best hagkvæma nýtingu veitukerfa og að gott landbúnaðarland verði áfram nýtt til landbúnaðar og matvælaframleiðslu.



Forsendur

Lóðin Akur 1 er skráð 22.000 m2 og hefur ekki verið byggð upp ennþá. Skv. aðalskipulagi er lóðin á skilgreindu landbúnaðarlandi (L2) en er skráð sem frístundalóð í skrá HMS.

Lóðin Akur var stofnuð út úr lögbýlinu Gröf (L133629). Aðkoma að lóðinni er um heimreið frá Hringvegi 1 og samnýtist með samliggjandi lóðum. Ekkert deiliskipulag er í gildi fyrir svæðið.

Í almennum skilmálum fyrir landbúnaðarsvæði í aðalskipulagi segir m.a.:

1) Halda skal í dreifbýlisyfirbragð í sveitarfélaginu, þ.e. ekki vera með samfellda byggð eða götumynd eða litlar samliggjandi lóðir.

2) Ný íbúðarhús skulu vera innan við 1.500 m frá stofn- og tengivegum eða innan við 500 m frá núverandi héraðsvegum.

3) Þar sem er föst búseta, er heimilt að stunda frístundabúskap eða minniháttar atvinnustarfsemi ótengda landbúnaði, m.a. með gistingu fyrir allt að 15 gesti. Tryggja skal aðkomu og að næg bílastæði séu innan lóðar til að anna starfseminni. Byggingar fyrir ótengda atvinnustarfsemi geta verið allt að 1.200 m².



Skilmálar landbúnaðarlands L2 eru eftirfarandi:

Land sem er skilgreint sem landbúnaðarland í flokki II-IV (sbr. kortlagningu)4. Land að hluta til ágætt til akuryrkju, einkum land í flokki II sbr. kortlagningu (Viðauki I). Heimilt að byggja til landbúnaðar eða í tengslum við rekstur búsins s.s. minni háttar rekstur með landbúnaði, til að auðvelda kynslóðaskipti eða byggingar til landbúnaðar. Lóðastærðir fara eftir umfangi framkvæmdar.

1) Forðast skal að raska samfellu á góðu ræktunarlandi með mannvirkjagerð.

2) Hluti svæða getur hentað vel til skógræktar, skjólbeltaræktunar eða endurheimtar votlendis.

3) Heimilt er að byggja upp á stökum landspildum, 2 ha eða stærri til fastrar búsetu. Nýtingarhlutfall lóðar allt að 0,05, þó aldrei meira en 2.500 m².

4) Heimilt er að byggja stök frístundahús á lóðum 0,25 ? 2 ha lóðum. Nýtingarhlutfall lóðar verði allt að 0,05 en þó aldrei yfir 250 m². Lóðir verði utan verndarsvæða eða skilgreindra hættusvæða. Verði frístundalóðir 4 eða fleiri samliggjandi skal skilgreina svæðið sem frístundabyggð.



Um landskipti segir í gildandi aðalskipulagi:

Heimilt er að skipta út stökum lóðum og/eða skipta jörðum. Með umsókn um landskipti til sveitarstjórnar skulu fylgja upplýsingar um fjölda og stærð lóða/spildna, áform um uppbyggingu, aðkomu og tíma áætlun uppbyggingar, sé um slík áform að ræða. Við afgreiðslu umsókna um landskipti verður einkum litið til eftirtalinna þátta:

1) Nýjar spildur séu í tengslum við og nýti þau veitu- og samgöngukerfi sem fyrir eru. Ekki verða heimiluð landskipti nema aðgengi að spildum frá þjóðvegi sé tryggt.

2) Tekið sé tillit til hættusvæða, verndarsvæða og hvort um um gott landbúnaðarland sé að ræða.

3) Fyrirhuguð uppbygging miði að því að halda í dreifbýlisyfirbragð í sveitarfélaginu.

4) Með landskiptum verði almennum göngu- og reiðleiðum ekki lokað né aðgengi takmarkað að áhugaverðum stöðum eða svæðum takmarkað á nokkurn máta. Markmiðið með takmörkun á landskiptum er að leitast við að tryggja sem best hagkvæma nýtingu veitukerfa og að gott landbúnaðarland verði áfram nýtt til landbúnaðar og matvælaframleiðslu.



Nú þegar er búið að skipta lögbýlinu Gröf í nokkra hluta eða samtals 6 lóðir.

Erindi dags. 15.09.2026 frá Úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála.

Tilkynning um stjórnsýslukæru nr. UUA2609010.