Umhverfis- skipulags- náttúruverndar- og landbúnaðarnefnd

Lagt fram erindisbréf USNL-nefndar sem samþykkt var af sveitarstjórn Hvalfjarðarsveitar þann 10. maí 2022.

Lagðar fram upplýsingar um námskeið í skipulagsmálum sem m.a. Efla og Verkís bjóða uppá fyrir kjörna fulltrúa í nýjum skipulagsnefndum sveitarfélaga í kjölfar sveitarstjórnarkosninga.

Kynning á helstu verkefnum ársins 2026.

Sveitarfélagið sótti um styrk í Framkvæmdasjóð ferðamannastaða og með bréfi dags. 8. maí 2026 tilkynnti Ferðamálastofa um ákvörðun um styrkveitingu úr sjóðnum þar sem m.a. kom fram að Atvinnuvegaráðherra hafi staðfest tillögu stjórnar Framkvæmdasjóðs ferðamannastaða um styrkveitingar úr sjóðnum vorið 2026.

Hlaut Hvalfjarðarsveit styrk að upphæð 26.450.000 kr. vegna verkefnisins "Glymur í botni Hvalfjarðar - áframhaldandi vernd og uppbygging".

Styrkurinn er veittur í áframhaldandi stígagerð og stýringu gesta um Svartahrygg, viðhald og styrkingu leiðar austan gilsins, öryggisbúnað við efra vað yfir Botnsá, skýrar lokanir hættulegra leiða og stafrænar leiðbeiningar til að efla öryggisvitund á staðnum.

Sveitarfélagið hefur skrifað undir samning við Ferðamálastofu vegna málsins.



Helstu verkefni eru m.a. gerð upplýsingasíðu og QR kóða sem felur meðal annars í sér fræðsluefni, leiðsögn og myndband sem vinna á saman sem ein heildstæð upplifun fyrir gesti Glyms. Uppsetning öryggisleiðar yfir Botnsá á Glymseyrum, ofan við fossinn. Uppsetning skilta, lagfæring á leiðinni um Svartahrygg. Viðhald núverandi gönguleiðar ofl.



Samið verður við Unnstein Elíasson ofl., vegna viðhalds á núverandi gönguleið, Snjóhúsið /Snowhouse studio um gerð stafrænna gagna / upplýsingasíðu, Jónas Guðmundsson ehf. um lagfæringu á leiðinni um Svartahrygg.

Haldnir hafa verið fundir með landeigendum vegna málsins, síðasti fundur var 4. júní sl., farið var í vettvangferð um Svartahrygg og á Glymseyrar með landeigendum, verktaka og fleirum þann 11. júní sl.

Hreinsunarátak ársins 2026 er með svipuðum hætti og s.l. ár. Opnir gámar voru staðsettir í 10 daga á þremur stöðum í sveitarfélaginu, þ.e. 15.-25. maí s.l.. Losanir voru töluvert fleiri en í fyrra, en lokauppgjöri tímabilsins er ekki lokið. Enn stendur yfir átak í dreifbýli og frístundabyggðum til 31. ágúst.

Til að koma til móts við lokun móttökustöðvar hefur sveitarfélagið staðið fyrir söfnun raftækja og spilliefna frá heimilum einu sinni í mánuði frá 1. mars og opnir gámar með tveimur flokkum úrgangs einu sinni til tvisvar í mánuði á sama tímabili. Lögð er fyrir fundinn tillaga að fyrirkomulagi sumarsins eða þar til móttökustöð Terra opnar fyrir íbúa Hvalfjarðarsveitar.

Nú sem fyrr, er móttökustöð Borgarbyggðar og ÍGF á Kalksléttu opin fyrir íbúa Hvalfjarðarsveitar eins og aðra landsmenn.



Staða móttökustöðvar Terra við Akranes.

Hvalfjarðarsveit kannaði fyrr á þessu ári möguleika þess að íbúar Hvalfjarðarsveitar fengju aðgang að gámastöðinni Gámu á Akranesi og hefur Akraneskaupstaður boðið Hvalfjarðarsveit slíka aðkomu að gámastöðinni, bæði fyrir íbúa / íbúðarhúsaeigendur sem og fyrir sumarhúsaeigendur.



Í tilboði Akraneskaupstaðar er árlegt aðgangsgjald sem sveitarfélagið þarf að greiða sem felst m.a. í hlutdeild kostnaðar vegna stofn- og rekstrarkostnaðar við gámastöðina. Byggir gjaldið á hlutfalli húsnæðis í báðum sveitarfélögum og íbúafjölda, en til fróðleiks má geta að íbúðir í Hvalfjarðarsveit eru um 270 talsins og sumarhús eru um 600, samtals eru því um 870 eignir í Hvalfjarðarsveit. Íbúar með fasta búsetu í Hvalfjarðarsveit eru um 840 talsins og því er meðalfjöldi íbúa í hverju húsi því 840 íbúi / 270 íbúðum, um 3,1 manns pr. íbúð. Til fróðleiks eru þrjú stærstu þéttbýlissvæðin í Hvalfjarðarsveit með samtals 328 íbúa þ.e. Melahverfi með um 159 íbúa, Krossland með um 147 íbúa og Bjarkarás með 22 íbúa.



Sveitarfélagið hefur haft þetta boð Akraneskaupsstaðar til skoðunar sl. mánuði, sem og aðrar lausnir s.s. að sveitarfélagið bjóði uppá samskonar þjónustu á gámastöðinni í Borgarnesi, sem einnig stendur sveitarfélaginu til boða, en ekki hefur verið tekin formleg ákvörðun í málinu en í lok síðasta kjörtímabils var Umhverfis- og skipulagsdeild falið að ræða frekar við Akraneskaupstað um ýmis atriði vegna málsins.

Einnig hafa verið skoðaðir kostir þess að byggja eigin gámastöð eða stækka núverandi stöð. Þá hefur verið til skoðunar hvort aðgengi að viðkomandi gámastöð eigi að vera fyrir íbúðarhúsaeigendur eingöngu eða líka fyrir frístundahúsaeigendur.



Umhverfis- og skipulagsdeild Hvalfjarðarsveitar fundaði með Umhverfissviði Akraneskaupstaðar þann 9. júní sl. í stjórnsýsluhúsi Akraneskaupstaðar og með sorpfyrirtækinu Terru þann 11. júní sl. á skrifstofu Hvalfjarðarsveitar.



Fram hefur komið hjá Akraneskaupstað að kostnaður við sorpið sjálft sem kæmi á gámastöðina Gámu, frá íbúum Hvalfjarðarsveitar, væri undanskilið í því tilboði sem Akraneskaupstaður gerði Hvalfjarðarsveit og kostnaður Hvalfjarðarsveitar vegna þess yrði greiddur beint til sorphirðuverktakans Terru.

Það er að mati Hvalfjarðarsveitar mjög eðlilegt að svo sé, en í því ljósi ræddi Umhverfis- og skipulagsdeild við Terru, um hvernig utanumhald fyrirtækisins sé varðandi magntölur fyrir einstaka sorpflokka til að tryggt sé að sveitarfélagið geti haft góða yfirsýn yfir það sorpmagn sem kemur frá íbúum sveitarfélagsins hverju sinni.



Fram hefur komið að Akraneskaupstaður sé með app fyrir íbúa/fasteignaeigendur síns sveitarfélags, aðrir greiðslumöguleikar eru ekki fyrir hendi á gámastöðinni nema í gegnum "Akranesappið".

Umhverfis- og skipulagsdeild Hvalfjarðarsveitar hefur haft til skoðunar hvort mögulegt sé að nota aðra greiðslulausn en hið svokallaða Akranesapp, sem væri samskonar klippikort og Akranesappið nema í gegnum Wise og er svokölluð „vallet-lausn eða veskis-lausn“. Þess má geta að kostnaður við uppsetningu veskis-lausnar er töluvert minni og fljótlegur samanborið við Akranesappið skv. upplýsingum sem sveitarfélagið hefur fengið frá þjónustuaðila Akranesappsins.



Á fundi með fulltrúa Akraneskaupstaðar þann 9. júní sl., kom fram að sveitarfélagið gerir ekki athugasemd við að Hvalfjarðarsveit kanni aðra greiðslumöguleika en að það sé gert í samstarfi við Terru. Á fundi með Terru þann 11. júní sl., kom fram vilji til að skoða möguleika á notkun þeirrar greiðslulausnar sem Hvalfjarðarsveit hefur haft til skoðunar.

Almyrkvi á sólu mun ganga yfir Vesturland 12. ágúst 2026. Um er að ræða sjaldgæfan náttúruatburð sem vekur mikla athygli bæði innanlands og erlendis, því má gera ráð fyrir aukinni aðsókn gesta á svæðið. Þó óvissa ríki um veður, ferðamynstur og fjölda gesta benda fyrirliggjandi upplýsingar til þess að verulegt álag geti skapast á vegakerfi, þjónustu, fjarskipti og innviði á Vesturlandi, sérstaklega á sólmyrkvadaginn, en líka dagana í kringum atburðinn.



Samráðsvettvangur Vesturlands vegna sólmyrkva hefur verið stofnaður til að samræma undirbúning, upplýsingagjöf og samstarf milli sveitarfélaga, stofnana og annarra hagaðila. Markmið hans er að skapa sameiginlega yfirsýn yfir stöðu mála, tryggja samhæfingu aðgerða og miðla samræmdum upplýsingum um aðgengi, aðstöðu og aðstæður á Vesturlandi í aðdraganda almyrkvans.



Markaðsstofa Vesturlands - áfangastaðastofa leiðir samráðsvettvanginn og heldur utan um fundi, upplýsingamiðlun og yfirsýn yfir stöðu mála. Undirbúningur og framkvæmd aðgerða er hins vegar á ábyrgð þeirra aðila sem fara með viðkomandi málaflokka, þar á meðal sveitarfélaga, viðbragðsaðila og annarra stofnana.



Starfsfólk Umhverfis- og skipulagsdeildar hafa setið upplýsingafundi með ýmsum aðilum, þ.á.m. SSV, Ferðamálastofu, Vegagerðinni, lögreglu ofl. síðan í febrúar s.l. allar helstu upplýsingar er að finna á west.is og solmyrkvi2026.is

Lögð fram tillaga að upplýsingabréfi til íbúa og afhendingu sólmyrkva-gleraugna.

Erindi er varðar deiliskipulag vegna lóðarinnar Urðarmels 2, ósk um breytingu á deiliskipulagi er varðar fjölgun íbúða úr 4 í 6.

Sótt er um leyfi til að reisa tvær vindmyllur af gerðinni Senwei SWT5-AD5.6 á Narfabakka.

Afkastageta er 5 kW / 10,5 m/s, spaðahæð í hæstu stöðu er 9,75 m. Tilgangur framkvæmdarinnar er framleiðsla raforku til eigin nota á jörðinni. Framkvæmdin felst í grundun og reisingu túrbína ásamt jarðstreng. Hver vindmylla mun hvíla forsteyptum einingum sem koma þarf fyrir. Ekki er reiknað með miklu jarðraski.



Í Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032 í kafla 2.3.4. um stakar framkvæmdir segir: Vindrafstöðvar þar sem raforkan er ætluð til staðbundinna nota, allt að 200 kW. Vindrafstöðvar geta verið allt að 25 m háar miðað við spaða í hæstu stöðu. Einnig er gert ráð fyrir lögnum og vegum að þeim ásamt aðstöðuhúsi. Gert er ráð fyrir að skoðað verði í hverju tilfelli fyrir sig hvort og þá hvar vindrafstöðvar verða heimilaðar. Meðal annars verður tekið tillit til hljóðvistar og fjarlægðar frá landamerkjum, öðrum mannvirkjun, sýnileika og áhrifa á náttúru og landslag. Vindrafstöðvar verða þó aldrei heimilaðar innan þéttbýlis, á frístundasvæðum eða nær annarri byggð en sem nemur fjórfaldri hæð vindmyllu.

Í gildandi deiliskipulagi Narfabakka er ekki getið um umrædda framkvæmd og er fyrirhuguð framkvæmd nálægt eða inn á lóð nr. 5 skv. deiliskipulaginu.

Sveitarstjórn Hvalfjarðarsveitar samþykkti 24. september 2025 að auglýsa skipulagslýsingu fyrir breytingu á Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032 skv. 1. mgr. 36. gr. skipulagslaga nr. 123/2010 í landi Kross L198194 og Krosslands eystra L205470. Breytingin náði til svæðis sem skilgreint var sem samfélagsþjónusta (S8) og verður íbúðabyggð (ÍB5). Lýsingin var auglýst frá 2. - 12. október 2025 og bárust 7 umsagnir í Skipulagsgátt á auglýsingatíma.

Í framhaldi af lýsingu eða þann 26. nóvember 2025, samþykkti Sveitarstjórn Hvalfjarðarsveitar að auglýsa tillögu að breytingu á Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032 á vinnslustigi sbr. 2. mgr. 30. greinar skipulagslaga nr. 123/2010 í landi Kross L198194 og Krosslands eystra L205470. Breytingin nær til svæðis samfélagsþjónusta S8, sem er um 1,3 ha að stærð og aukins íbúðafjölda og leiðréttingar. Með breytingunni verður landnotkun svæðisins skilgreind sem íbúðabyggð í stað samfélagsþjónustu. Jafnframt nær breytingin til íbúðabyggðar ÍB4 og ÍB5 þar sem aukið byggingarmagn er heimilað. Samhliða er unnið að landsskiptum milli Kross (L198194) og Krosslands eystra (L205470). Núverandi vegtengingar af Akrafjallsvegi verða nýttar áfram. Alls bárust 7 umsagnir.

Á 435. fundi sveitarstjórnar þann 28.01.2026 samþykkti sveitarstjórn að auglýsa breytingu á aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032, fyrir Kross og Krossland Eystra, skv. 1. mgr. 31. gr. skipulagslaga nr. 123/2010.

Kynningartíma í Skipulagsgátt lauk þann 8. júní en alls bárust 8 umsagnir/athugasemdir.

Lögð er fram samantekt athugasemda og tillögur að svörum.

Sveitarfélagið hyggst setja upp nýtt leiksvæði við íbúðarhverfið í landi Kross. Leikvöllurinn er staðsettur við enda Garðavalla og við sjávarsíðuna.

Skv. 5. grein reglugerðar um framkvæmdaleyfi geta verulegar framkvæmdir við breytingar lands með jarðvegi svo sem efnislosun eða landmótun (t.d. manir), verið háðar framkvæmdaleyfi.

Sveitarstjórn Hvalfjarðarsveitar telur þó ekki að hér sé um verulegar framkvæmdir að ræða sem hafi veruleg áhrif á umhverfið og ásýnd þess.

Skv. 8. grein reglugerðar um framkvæmdaleyfi nr. 772/2012 segir að þegar sótt er um framkvæmdaleyfi án þess að deiliskipulag liggi fyrir og framkvæmdin sé í þegar byggðu hverfi í þéttbýli eða í byggðakjarna utan þéttbýlis, í samræmi við meginforsendur í aðalskipulagi svo sem landnotkun, byggðamynstur og sé ekki líkleg til að valda verulegum umhverfisáhrifum, skuli láta fara fram grenndarkynningu skv. 44. gr. skipulagslaga nr.

123/2010 áður en ákvörðun um veitingu leyfis er tekin.



Fyrir liggur skoðun á fornleifum á svæðinu og skýrsla sem gerð var af Fornleifastofnun Íslands (sjálfseignarstofnun) og gerir Minjastofnun Íslands ekki athugasemd við hana.



Sveitarstjórn samþykkti á fundi sínum 13. maí 2026 að grenndarkynna skuli fyrirhugaða framkvæmd meðal húseigenda / lóðarhafa við Garðavelli 8, 10, 9 og 11, og Krossvelli 4.



Kynningartími framkvæmdaleyfis var í Skipulagsgátt frá 19. maí til 9. júní 2026 og bárust 3 athugasemdir.

1) Lóðarhafi Garðavöllum 10 gerir m.a. athugasemd við uppsetningu 5 m ljósastaura á leiksvæðinu og vísar einnig til þess að staðsetning leiksvæðisins sé röng, leiksvæðið sé í hvarfi þar sem foreldrar geta ekki fylgst með börnum sínum.

2) Lóðarhafi í Garðavöllum 1 mótmælir legu á göngustíg vegna m.a. skerðingar á friðhelgi þeirra sem búa næst stígnum. Einnig lýsir hann yfir áhyggjum af því að börn geti verið að leik án eftirlits þar sem þau verði úr augsýn allra og skammt í hættulegar aðstæður. Einnig er bent á að lýsing ætti að vera eins lág og mögulegt sé og að göngustígar ættu að vera eins og ráð var fyrir gert í gildandi deiliskipulagi.

3) Fyrir hönd íbúa að Garðavöllum 11 er fyrirhuguðum breytingum á deiliskipulagi Kross 1. áfanga, harðlega mótmælt einkum er varðar staðsetningu göngustígsins sem samkvæmt uppdrætti liggur mjög nærri húsi og lóðarmörkum hjá viðkomandi lóðarhöfum. Er talið að þessi breyting gangandi vegfarenda hafi veruleg áhrif á friðhelgi og næði heimilisins og sé mikið frábrugðin þeim forsendum sem lágu til grundvallar þegar þau keyptu sína eign. Er þess farið á leit að sveitarfélagið endurskoði legu göngustígsins og haldi sig við það deiliskipulag sem áður hefur verið samþykkt, það muni betur tryggja friðhelgi og lífsgæði íbúa á svæðinu. Þá vilja íbúarnir einnig koma á framfæri áhyggjum af nýrri staðsetningu leiksvæðisins. Að þeirra mati er hún varhugaverð þar sem leikvöllurinn verður síður í augsýn og gæti staðsetningin því haft áhrif á öryggi barna. Sú staðsetning leiksvæðisins sem gert var ráð fyrir í fyrra deiliskipulagi tela íbúarnir mun heppilegri og öruggari. Bent er á að önnur möguleg staðsetning leiksvæðis gæti verið á svæðinu milli Garðavalla og Ásvalla (þar sem göngustígurinn liggur niður að sjó). Fram kemur að að mati íbúanna sé ekki þörf á jafn hárri lýsingu og nú er gert ráð fyrir (5M).

Lögð fram merkjalýsing fyrir 12 af 28 lóðum í Urðarmel, nýrri götu í Melahverfi skv. deiliskipulagi Melahverfis 3. áfanga.

Meðfylgjandi eru gögn skv. lögum um skráningu, merki og mat fasteigna nr. 6/2001 og reglugerð um merki fasteigna 160/2024.

Í samræmi við 16. gr. reglugerðar nr. 1381/2021 hefur HMS farið yfir umhverfismatsskýrslu Aurora fiskeldis um allt að 28.000 tonna landeldi í Hvalfirði sem lögð var fram samkvæmt 23. gr. laga um umhverfismat framkvæmda og áætlana nr. 111/2021. HMS telur að umhverfismatsskýrslan uppfylli skilyrði laga um umhverfismat framkvæmda og áætlana nr. 111/2021. Niðurstaða HMS liggur fyrir.

Sveitarstjórn samþykkti 2. júlí 2025 að auglýsa skipulagslýsingu fyrir breytingu á Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032 í samræmi við 1. mgr. 30. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Með breytingunni verður athafnasvæði (AT5) austan til á Grundartangasvæðinu breytt í iðnaðarsvæði. Svæðið er 49 ha að stærð og heyrir undir Faxaflóahafnir. Skipulagslýsingin var auglýst frá 16. júlí - 20. september 2025 og bárust 14 umsagnir í Skipulagsgátt á auglýsingatíma.

Í framhaldi af lýsingu eða þann 10. desember 2025, samþykkti Sveitarstjórn Hvalfjarðarsveitar að auglýsa tillögu að breytingu á Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032 á vinnslustigi sbr. 2. mgr. 30. greinar skipulagslaga nr. 123/2010. Kynning tillögu á vinnslustigi var frá 12.12.2025 - 19.01.2026. Alls bárust 14 athugasemdir við tillöguna í Skipulagsgátt á auglýsingatíma.

Í tillögunni fólst að gerð var breyting á Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032 nánar tiltekið að athafnasvæði austan til á Grundartangasvæðinu verði breytt í iðnaðarsvæði.



Sveitarstjórn Hvalfjarðarsveitar samþykkti 28. janúar 2026 að auglýsa breytingu á Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032 skv. 1. mgr. 31. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Með breytingunni verður hluta athafnasvæðisins austan til á Grundartangasvæðinu breytt í iðnaðarsvæði. Svæðið er, innan jarðarinnar Eystra Kataness (L133194), og heyrir undir Faxaflóahafnir sem annast rekstur hafna og tengda starfsemi. Áætlað er fiskeldi á 18,6 ha lóð, sem er skv. gildandi deiliskipulagi nr. 34 við Katanesveg. Deiliskipulagi verður breytt í kjölfar breytingar aðalskipulags. Fyrirhuguð uppbygging verður í samráði sveitarfélags og Faxaflóahafna með grænar áherslur í starfsemi og uppbyggingu á Grundartanga í samræmi við samkomulag landeiganda og sveitarfélags. Áætluð framleiðsla í fiskeldi verður um 28.000 tonn á ári með hámarkslífmassa upp á um 18.000 tonn. Gert er ráð fyrir bæði seiðaeldi og matfiskeldi en heildareldisrými stöðvarinnar verður um 255.000 m³ og aflþörfin um 8,4 MW. Í deiliskipulagi verður gerð nánari grein fyrir uppbyggingu og mögulega nýjum lóðamörkum.

Tillagan var auglýst í Skipulagsgátt frá 27.04.2026-08.06.2026 og alls bárust 11 umsagnir / athugasemdir.



Lögð fram samantekt á umsögnum sem bárust vegna auglýstrar tillögu á breyttu aðalskipulagi fyrir nýtt iðnaðarsvæði við Katanesveg vegna m.a. fiskeldis Aurora.

Einnig lögð fram tillaga að viðbrögðum.

Lögð er fram vinnslutillaga að aðalskipulagsbreytingu fyrir Fellsenda, L133625.

Landeigandi stefnir að upplifunarmiðstöð þar sem fornbílasafn er miðpunktur auk annarrar þjónustu, s.s. veitingarreksturs, gistingar og fjölbreyttrar afþreyingar, á um 16 ha svæði. Jafnframt er gert ráð fyrir göngu- og hjólaleið milli Eiðisvatns og Akrafjalls. Landið er skilgreint sem landbúnaðarland í Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032 og er innan varúðarsvæðis/þynningarsvæðis stóriðjuveranna á Grundartanga.

Framkvæmdin kallar á breytingu á aðalskipulaginu þar sem skilgreint verður nýtt verslunar- og þjónustusvæði og gert ráð fyrir nýrri göngu- og hjólaleið.

Samhliða breytingu á aðalskipulagi er unnið deiliskipulag fyrir svæðið. Unnin er sameiginleg umhverfismatsskýrsla fyrir bæði verkefnin.

Eftir atvikum hafa umsagnir sem bárust á skipulagslýsingartímabili verið hafðar til hliðsjónar við gerð vinnslutillögu sem hér er lögð fram.

Gert er ráð fyrir að haldinn verði kynningarfundur á auglýsingartíma tillögunnar og að hann verði auglýstur á heimasíðu Hvalfjarðarsveitar og í Skessuhorni.

Lögð fram tillaga að breytingu á aðal- og deiliskipulagi fyrir Melahverfi er varðar stækkun lóðar fyrir nýjan leikskóla.

Breytingin felur í sér breytta afmörkun reits S13 í Aðalskipulagi og þá breytist SL18 til samræmis. Aðeins er gerð breyting á stærð en skilmálar haldast óbreyttir. S13 verður 0,8 ha í stað 1 ha áður. Sl18 verður 25,8 ha og var 26 ha.

Deiliskipulagsbreyting á gildandi skipulagi fyrir Melahverfi I og II, þar sem lóðin Innrimelur 7 stækkar, byggingarmagn eykst og hluta af götunni Innrimel er hnikað til ásamt gangsétt.

Lagðir eru fram uppdrættir að báðum breytingum þ.e. fyrir aðal- og deiliskipulag.

Galtarlækur, aðalskipulagsbreyting.



Sveitarstjórn Hvalfjarðarsveitar samþykkti á fundi sínum þann 23. janúar 2025 að auglýsa skipulagslýsingu fyrir aðalskipulagsbreytingu á jörðinni Galtarlækur L133627, í samræmi við 1. mgr. 36. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Auglýsingartími í Skipulagsgátt var frá 30.01.2025 - 13.03.2025 og bárust 17 umsagnir/athugasemdir.



Sveitarstjórn Hvalfjarðarsveitar samþykkti einnig á sl. ári að auglýsa og kynna vinnslutillögu í Skipulagsgátt skv. 2. mgr. 30. gr. skipulagslaga nr. 123/2010 m.a. fyrir íbúum, landeigendum og hagsmunaaðilum. Auglýst var frá 2. - 23. október í Skipulagsgátt og kynningarfundur haldinn um verkefnið í Stjórnsýsluhúsi Hvalfjarðarsveitar að Innrimel 3, mánudaginn 20. október 2025. 13 umsagnir bárust á kynningartíma vinnslutillögu og ágæt þátttaka var á kynningarfundi.



Samþykkt var í sveitarstjórn Hvalfjarðarsveitar í janúar 2026 að auglýsa breytingu á Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032 fyrir jörðina Galtarlæk, L133627, skv. 1. mgr. 30. gr. skipulagslaga nr. 123/2010.

Breytingin felur í sér að athafnasvæði AF15 á Galtarlæk stækkar og umfang starfseminnar eykst. Nýtt hafnarsvæði verður skilgreint neðan athafnasvæðisins. Svæðið sem um ræðir er skilgreint sem landbúnaðarland í gildandi skipulagi.

Hin nýju athafna- og hafnarsvæði verða vestur frá núverandi atvinnusvæði og hafnarmannvirkjum á Grundartanga. Áætlað er að ný höfn muni þjónusta flutningaskip og stór skemmtiferðaskip, með viðlegukanti sem nýtist til fjölbreyttrar hafnsækinnar starfsemi.

Athafnasvæðið mun hýsa hreinlega og vistvæna starfsemi, svo sem vörugeymslur, geymslusvæði, léttan iðnað og þjónustustarfsemi tengda hafnarrekstri. Sérstök áhersla verður lögð á umhverfisvænar lausnir varðandi neysluvatn, fráveitu og raftengingar fyrir skip og bifreiðar.

Unnin er umhverfismatsskýrsla og samráð verður haft við Skipulagsstofnun um umfang og nákvæmni, í samræmi við lög nr. 111/2021 um umhverfismat framkvæmda og áætlana.

Tillagan var auglýst í Skipulagsgátt frá 15.04.2026 - 27.05.2027 og bárust 17 umsagnir / athugasemdir.

Lögð fram samantekt athugasemda og tillaga að viðbrögðum við þeim.

Lögð fram tillaga að deiliskipulagi vegna frístundabyggðar og smávirkjunar í landi Þórisstaða.

Málið var áður á dagskrá síðasta fundar nefndarinnar og var afgreiðslu málsins frestað.



Eftirfarandi er afgreiðsla málsins á 62. fundi nefndarinnar þann 29.04.2026:



Inngangur:

Lagt fram nýtt deiliskipulag sem nær til 84 ha svæðis fyrir frístundabyggð og smávirkjun að Þórisstöðum II og Þórisstöðum, Hvalfjarðarsveit. Svæðið er skilgreint sem frístundabyggð F52 og landbúnaðarland í flokki ll í Aðalskipulagi Hvalfjarðarsveitar 2020-2032. Aðkoma að svæðinu er frá Dragavegi (520). Afmörkun svæðisins nær til frístundabyggðarinnar og legu fallpípu smávirkjunar milli stöðvarhúss, inntaks og miðlínu árfarvegar. Lóðirnar að Þórisstöðum II skiptast í tvö svæði. Vestari hlutinn er nefndur Kúhalli og eystri hlutinn Hjallholt. Jörðin liggur vestan undir Glámu, sem markar vesturbrún Botnsheiðar og suðaustan við Þórisstaðavatn, til móts við land Saurbæjar, að vestan um Kúhallará (Kúvallará), sem rennur einnig á merkjum Þórisstaða að sunnan á móti löndum Ferstiklu, Hrafnabjarga og Bjarteyjarsands. Að austan á Brekka land að Þórisstöðum, en að norðan er Geitaberg og handan Þverár og Þórisstaðavatns er Glammastaðaland. Þórisstaðavatn (einnig nefnt Glammastaðavatn) er eitt þriggja vatna í Svínadal, sem öll eru hluti vatnasvæðis Laxár í Leirársveit. Jörðin Þórisstaðir, þar með talið Þórisstaðir II, er í einkaeigu sama aðila. Skv. skipulaginu er m.a. fjallað um virkjun Kúhallarár, frístundabyggð og skógrækt vegna 78 lóða, atvinnurekstur/útleigu- eða gististarfsemi ofl. Fram kemur að gert sé ráð fyrir undanþáguheimildum frá fjarlægðarreglum þjóðvega og gert ráð fyrir að sleppa skipulagslýsingu.



Bókun / niðurstaða:

Umhverfis-, skipulags, náttúruverndar-, og landbúnaðarnefnd fór yfir framlögð gögn og voru umræður um málið. Í ljósi þess að hér er um umfangsmikið svæði að ræða þar sem saman fer margskonar starfsemi, samþykkir nefndin að fela Umhverfis- og skipulagsdeild að vinna áfram að málinu í samræmi við umræður á fundinum með það að markmiði að hægt verði að fjalla aftur um málið að lokinni þeirri yfirferð. Afgreiðslu málsins frestað.



Lögð fram tillaga Umhverfis- og skipulagsdeildar varðandi ábendingar um framsetningu deiliskipulagstillögunnar.

Sótt var um byggingarleyfi fyrir frístundahúsi á lóðinni Kúhalli 5, L133537. Stærð lóðar er 10.930 m2 og frístundahús 122,3 m2. Húsið er timburhús á einni hæð með millilofti, reist á staðsteyptum sökkli með steyptri botnplötu. Ekkert deiliskipulag er gildi og samþykkti sveitarstjórn að grenndarkynna skildi byggingarleyfið á fundi sínum 13. maí 2026 fyrir aðliggjandi lóðarhöfum og landeiganda, þ.e. þ.e. Kúhalla 7 L133539, Kúhalla 6 L133538, Kúhalla 4 L133536, Kúhalla 2 L133534, Kúhalla 3 L133535 og Þórisstöðum 2 L233003.

Kynningartími í Skipulagsgátt var frá 19. maí og bárust 6 umsagnir. Í ljósi þess að þeir aðilar sem hagsmuna höfðu að gæta og grenndarkynningin beindist að, hafa lýst yfir skriflega, áður en kynningartími var liðinn, að þeir geri ekki athugasemdir við fyrirhuguð áform, hefur tímabil grenndarkynnigar því verið stytt.

Erindi frá byggingarfulltrúa vísað til USNL-nefndar.

Sótt er um leyfi fyrir frístundahúsi á einni hæð ásamt tvöföldum bílskúr úr timbri á lóðinni Hjallholt 10, L133567, stærð lóðar 6.150 m2.

Frístundahús, Mhl.01, 157,5 m2 og 495,9 m3.

Bílgeymsla, Mhl. 02, 52,3 m2 og 167 m3.

Samtals 209,8 m2.

Ekkert deiliskipulag er í gildi.

Erindi frá Utanríkisráðuneytinu þar sem óskað er umsagnar Rastar sjávarrannsóknarseturs um leyfi til vísindarannsókna í Hvalfirði.

Umsagnarfrestur er til 3. júlí 2026.



Erindi frá Utanríkisráðuneytinu var áður á dagskrá USNL-nefndar á 46. fundi nefndarinnar þann 19.02.2025.

Eftirfarandi var afgreiðsla nefndarinnar þá:



Inngangur:

Utanríkisráðuneytið óskar með bréfi dags. 04.02.2025 eftir umsögn Hvalfjarðarsveitar vegna umsóknar Rastar sjávarrannsóknarseturs í samstarfi við fleiri aðila, um leyfi til vísindalegra rannsókna í Hvalfirði sbr. VI. kafla laga nr. 41/1979 um landhelgi, aðlægt belti, efnahagslögsögu og landgrunn. Sótt er um leyfi til að framkvæma tvær aðskildar rannsóknir í Hvalfirði sumarið 2025. Annars vegar er um að ræða litaefnisrannsókn sem áætluð er í maí 2025 og hins vegar basavirknirannsókn sem áætluð er í júní 2025. Tilgangur rannsóknanna er að auka vísindalegan og tæknilegan skilning á aðferð sem felst í aukningu á basavirkni sjávar og aðferðar til að fjarlægja koldíoxíð úr andrúmsloftinu. Frestur til að svara erindinu er til 27.02.2025. Utanríkisráðuneytið hefur óskað eftir umsögnum frá Hafrannsóknarstofnun, Umhverfisstofnun, Landhelgisgæslu Íslands, Umhverfis-, orku- og loftlagsráðuneytinu, Matvælaráðuneytinu, Kjósarhreppi, Hval hf, Veiðifélags Kjósarhrepps, auk Hvalfjarðarsveitar. Umhverfis- og skipulagsdeild leitaði ráðgjafar hjá Stefáni Gíslasyni umhverfisstjórnunarfræðingi hjá Environice vegna málsins.



Niðurstaða:

Umhverfis-, skipulags-, náttúruverndar- og landbúnaðarnefnd Hvalfjarðarsveitar leggst ekki gegn því að Utanríkisráðuneytið veiti Röst sjávarrannsóknasetri leyfi til rannsókna á basavirkni sjávar í Hvalfirði, sbr. umsagnarbeiðni ráðuneytisins dags. 4. febrúar 2025. Út frá fyrirliggjandi gögnum telur nefndin mjög ólíklegt að rannsóknin hafi neikvæð áhrif á lífríki í Hvalfirði, nema þá mjög tímabundið í 0-100 m fjarlægð frá losunarstað. Hönnun rannsóknarinnar miðast við að losun natríumhýdroxíðs verði þannig stýrt að öruggum pH-mörkum verði viðhaldið og í umsókninni er sett fram ítarleg áhættugreining og viðbragðsáætlun sem fylgt verður ef eitthvað fer úrskeiðis. Þá hefur umsækjandi lagt til að Umhverfis- og orkustofnun hafi eftirlit með rannsókninni, þrátt fyrir að slíkt sé ekki skylt skv. lögum. Loks bendir nefndin á að rannsóknin er til þess fallin að auka þekkingu á basavirkni sjávar og mögulegri nýtingu þessarar virkni í þágu loftslagsmála og viðhalds lífríkis í sjó.